Trening pewności siebie jako skuteczny sposób radzenia sobie z przemocą rówieśniczą

Dokuczanie, bicie
Wszyscy uczniowie to robią
A ja żyję ze ściśniętym gardłem
Staram się być dzielny
Próbuję oprzeć się prześladowaniu
Ukrywam swój ból
Może oni przestaną, jeżeli nie będę
Się poruszał.
Dlaczego to na mnie zawsze wypada?
Czuję się taki samotny
Przestraszony do szpiku kości.
/wypowiedź ucznia/

O problemie przemocy w szkole mówi się dziś coraz częściej. Dzieci, które doświadczają dokuczania ze strony szkolnych kolegów rzadko zgłaszają swój kłopot wychowawcy czy rodzicowi. Obawiają się jak dorośli zachowają się wobec ich problemu. Według prof. D. Olweusa, żeby mówić o przemocy muszą być spełnione następujące warunki:

  • występuje intencja i zamiar krzywdzenia,
  • osoba poszkodowana jest słabsza od sprawców,
  • ataki powtarzają się przynosząc poszkodowanemu ból i stres.

Wbrew powszechnemu przekonaniu dorosłych, bicie nie jest jedyną poważną rzeczą, która może spotkać dziecko, gdyż istnieją różne formy przemocy w szkole:

  • przemoc fizyczna (pchanie, bicie, szczypanie, kopanie, plucie, niszczenie i chowanie rzeczy, zamykanie w pomieszczeniach czy wymuszanie pieniędzy);
  • przemoc słowna (przezywanie, grożenie, obgadywanie, plotkowanie, przedrzeźnianie);
  • przemoc emocjonalna (wykluczanie z grona znajomych, okazywanie wrogości, manipulowanie klasowymi przyjaźniami, odsuwanie od zabaw oraz wykonywanie obraźliwych gestów i min).

Z badań wynika, że ponad 40 % uczniów, niezależnie poziomu kształcenia (szkoła podstawowa, gimnazjum, szkoła ponadgimnazjalna) doświadcza przemocy ze strony swoich rówieśników. Sygnały, które można zaobserwować u dzieci prześladowanych to:

  • opuszczanie się w nauce;
  • płaczliwość i lękliwość;
  • brak apetytu;
  • lęk przed pójściem do szkoły oraz ucieczki;
  • agresywność;
  • uszczerbki w wyglądzie np. zadrapania, naderwane uszy, czy ślady ugryzień;
  • dzieci mogą mieć zniszczone bądź „zgubione” rzeczy lub też „gubią” pieniądze.

Ponadto znacznie pogarsza się funkcjonowanie psychofizyczne – dzieci mogą odczuwać bóle głowy i brzucha. Powikłaniami długofalowego stresu może być również bezsenność, biegunka, wymioty, a nawet zaburzenia jedzenia. Ciągła przemoc szkolna może skutkować obniżeniem samooceny, nieśmiałością, w rezultacie doprowadzając do depresji czy prób samobójczych.

Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w Brzozowie wychodząc naprzeciw problemowi przemocy rówieśniczej organizuje TRENING PEWNOŚCI SIEBIE (oprac. przez Stowarzyszenie Bliżej Dziecka we współpracy z brytyjską organizacją Kidscape oraz Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę) przeznaczony dla dzieci i młodzieży. Zajęcia są organizowane w formie warsztatów i mają za zadanie:

  • uczyć pewności siebie w kontaktach z rówieśnikami;
  • pomagać bronić się przed agresją ze strony kolegów;
  • dawać poczucie siły i wiarę we własne możliwości.

Z badań fundacji wynika, że dzięki Treningom Pewności Siebie:

  • 40% dzieci przestało doświadczać przemocy w szkole, a większość pozostałych uczestników doświadczała jej zdecydowanie rzadziej;
  • uczestnicy mieli większe poczucie własnej wartości i więcej pewności siebie;
  • dzieci zdecydowanie rzadziej unikały szkoły;
  • w sytuacjach przemocy dzieci zaczęły używać asertywnych sposobów obrony;
  • uczestnicy wykorzystali w praktyce i uznali za przydatne większość asertywnych strategii obrony przećwiczonych podczas TPS.

Ważnym elementem programu jest to, że rodzice także przechodzą swój odrębny trening, który ma za zadanie uczyć ich sposobów pomocy dziecku w sytuacji bycia prześladowanym; radzi jak interweniować w sprawie przemocy w szkole oraz daje możliwość wymiany doświadczeń z innymi rodzicami.

Osobami prowadzącymi zajęcia będą psycholog Sylwia Szczyrska – Płatek i pedagog Beata Wojtowicz.

Rodzice zainteresowani udziałem w zajęciach mogą zgłaszać się do Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w Brzozowie przy ul. Sienkiewicza 2. Serdecznie zapraszamy!

psycholog Sylwia Szczyrska – Płatek
pedagog Beata Wojtowicz