Dziecko w rodzinie z problamem alkoholowym

Alkohol – substancja psychoaktywna, zmieniająca świadomość, początkowo rozluźniająca, w efekcie częstego używania – uzależniająca. Alkohol był, jest i pewnie jeszcze długo będzie. Pierwsze wzmianki o sposobie warzenia piwa pojawiły się już 5000 lat temu w Mezopotamii.

PAMIĘTAJ! PIWO NIE JEST  NAPOJEM CHŁODZĄCYM!
 ZAWIERA ALKOHOL.
SPOŻYWANE  SYSTEMATYCZNIE UZALEŻNIA!

Od zarania dziejów naród świętował jedząc, pijąc i odurzając się. Na przestrzeni dziejów jednostki, pojawia się  w momencie przyjścia jej na świat i towarzyszy  aż po życia kres. Jest obecny  w chwilach radości i smutku. Lekki szmerek pozwala człowiekowi  na swobodniejsze zachowania, ośmiela go, dodaje pewności siebie… Nocne Polaków rozmowy… i płacz dzieci czekających w zdenerwowaniu na powrót ojca, coraz częściej matki, awantura , konieczność zejścia z drogi najbliższej osobie, ucieczka przed przemocą z jej strony,  wieczna niepewność, labilność emocjonalna, agresja wszystkich członków systemu, jakim jest rodzina  względem siebie i wiele, wiele innych skrajnych uczuć, z którymi nie wiadomo jak sobie poradzić.

Choroba alkoholowa, bo o niej mowa, rozwija się podstępnie. Uzależnienie od alkoholu, czyli alkoholizm jest chorobą chroniczną, potencjalnie śmiertelną, uszkadzającą cztery podstawowe sfery życia – fizyczną, psychiczną, społeczną i duchową. Jeśli ktoś z członków rodziny pije nałogowo, to cierpi cała rodzina. W wir powstający wokół pijącego wpadają wszyscy członkowie systemu i na każdym zostawia ona swe piętno. Dla dzieci żyjących w rodzinach alkoholowych, codzienne funkcjonowanie to  nieustanna walka z potężnym światem nieodpowiedzialnych dorosłych, ludzi chwiejnych emocjonalnie, nieprzewidywalnych ich zachowań, osób wysyłających często sprzeczne komunikaty. Są one poturbowane przez przemoc, której są świadkami, a często same jej doświadczają. Wszystkie dzieci w rodzinie w miarę możliwości starają się stworzyć warunki do jej funkcjonowania.  Każde dziecko w alkoholowym domu rodzinnym zaczyna grać jakąś rolę. Role te służą jako zbiorowy system ochronny tak, by rodzina mogła nadal funkcjonować, a jej poszczególni członkowie mieli choćby namiastkę poczucia bezpieczeństwa i stabilizacji. Najstarsze dzieci w rodzinie przejmują role bohaterów rodzinnych. To one są zdecydowane dowieść  światu, że w ich rodzinie jest wszystko  w porządku. W szkole wyróżniają się  w nauce, są nadmiernie odpowiedzialne, przestrzegają reguł, są nagradzanie za osiągane wyniki. Te dzieci nie wiedzą co to zabawa, są małymi dorosłymi. Ich dzieciństwo jest zdominowane przez poważne problemy dorosłych. I nie pozostaje to bez wpływu na ich dorosłe życie. Drugie dziecko to z reguły kozioł ofiarny – rozrabiacz, któremu jest trudno dotrzymać kroku rodzinnemu bohaterowi. Co rusz pakuje się w kłopoty. W szkole to te dzieci z reguły dostarczają nauczycielom najwięcej problemów wychowawczych, najbardziej przeszkadzają na lekcjach, wdają się w bójki, wchodzą w konflikt z prawem, uciekają z domów  odreagowując w ten sposób cierpienie swojej rodziny.

Zagubione dzieci to często dzieci średnie, które nie potrafią sobie znaleźć  miejsca ani w rodzinie, ani w szkole. Czas spędzają na marginesie życia klasy, mają trudności z wyrażaniem własnych uczuć, są samotne, nie sprawiają rodzinie najmniejszych kłopotów. Odizolowane od  niej, żyją we własnym świecie. Na zewnątrz  nieśmiałe i pełne rezerwy, czują się niezdolne do stawiania czoła problemom. Maskotkami w dysfunkcjonalnej rodzinie  bywają najczęściej najmłodsze dzieci. Traktują one lekko poważne sytuacje. Starają się o optymistyczny nastrój, dbają, by wszyscy byli szczęśliwi. Kryją się za murem śmiechu i żartu.  Błaznowanie z czasem zaczyna wszystkim przeszkadzać i obraca się przeciwko nim samym. Te cztery role noszą często nazwę „fałszywych osobowości.”Pozwalają one zakamuflować chorobę alkoholową przed światem, a zarazem przetrwać ją. Dzieci  są mistrzami w ukrywaniu swej wewnętrznej udręki. Szybko przyswajają sobie zasady: nie czuj, nie ufaj, nie mów. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że niepowodzenia , które im się przytrafiają w życiu, są często związane z bagażem doświadczeń wyniesionych z domu dysfunkcyjnego.

Jeżeli ktoś z członków twojej  rodziny nadużywa alkoholu, gdzie szukać pomocy ?
•    gminne komisje rozwiązywania problemów alkoholowych;
•    poradnie leczenia uzależnień i współuzależnienia od alkoholu;
•    świetlice socjoterapeutyczne;
•    grupy anonimowych alkoholików;
•    kluby abstynentów;
•    grupy modlitewne;
•    ośrodki pomocy społecznej;
•    policja.

Korzystanie z alkoholu jest na początku źródłem przyjemności. Z czasem staje się poważnym problemem  społecznym i wymaga mądrze zorganizowanych działań, środków        i wytrwałości. Poniższa modlitwa w trudnych sytuacjach życiowych może  towarzyszyć nie tylko osobie uzależnionej od alkoholu, ale każdemu z nas.

Boże, użycz mi POGODY DUCHA,
bym godził się z tym, czego zmienić nie mogę.
ODWAGI, bym zmieniał to, co mogę zmienić.
I MĄDROŚCI, bym umiał odróżnić pierwsze od drugiego.

                                                                                                                    
                                                                                                               Krystyna Przyczynek    
                                                                                                              pedagog PP-P Brzozów