Media jak powietrze

Dzieci sieci czy świadomi odbiorcy? Jak świat wirtualny przedstawia kobietę i mężczyznę? Co wie o nas Facebook? Na te, i inne zagadnienia dyskutowano podczas warsztatów medialnych „Nastolatek w przestrzeni medialnej – świadomy czy „niepełnosprawny” prosument”, zorganizowanych 15 marca br. przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w Brzozowie oraz Uniwersytet Rzeszowski. Warsztaty, które prowadziła Marta Śmigiel – Dyrektor PP-P w Brzozowie, przeznaczone były dla młodzieży gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej.

Dla młodej części społeczeństwa Internet istnieje „od zawsze”. Dla takich osób, często nazywanych dziećmi sieci, jest to ich środowisko naturalne – Dla młodzieży media są jak powietrze – „jeśli go nie ma nie oddychamy”. Młodzi ludzie mówią tak: „My nie korzystamy z sieci. My z nią i w niej żyjemy” – akcentowała podczas wprowadzenia dr Magdalena Wasylewicz, pracownik naukowy Katedry Pedagogiki Medialnej Uniwersytetu Rzeszowskiego, logopeda Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Brzozowie. Gdzie więc jest ta cienka granica, której nastolatek nie powinien przekroczyć i jak zachować zdrowy rozsądek sugerowali w swoich prelekcjach Dziekan Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Rzeszowskiego dr hab. prof. UR Ryszard Pęczkowski  („Prolegomena do edukacji medialnej adolescentów”) oraz Kierownik Katedry Pedagogiki Medialnej Uniwersytetu Rzeszowskiego prof. nadzw. dr hab. Marta Wrońska („Triada” Kartezjusza a zjawisko nadprodukcji informacji w przestrzeni medialnej – dylematy młodego użytkownika). Nawiązując do znanych słów Kartezjusza „Cogito ergo sum” (z łac. „myślę, więc jestem”) podkreślili, iż z mediów trzeba korzystać racjonalnie i świadomie. – Współczesny świat to świat nadprodukcji informacji. Jak twierdził John Naisbitt „toniemy w morzu informacji, umierając z pragnienia wiedzy”. Nie jesteśmy w stanie przetworzyć otaczających nas informacji. Może nas też dotknąć syndrom zmęczenia informacją, gdzie nie jesteśmy w stanie przyswajać kolejnych danych. Z drugiej strony musimy być świadomi, że nie ze wszystkich informacji pozyskanych z Internetu możemy formułować swoją własną wiedzę. Wiedzę, którą możemy się potem posługiwać. Dlatego tak ważne jest, aby świadomie korzystać z tego, co niosą nam współczesne media, w tym Internet – tłumaczyła młodzieży Marta Wrońska.

Wizerunek kobiety w reklamach omówiły mgr Marlena Pieniążek – pracownik naukowy Katedry Pedagogiki Medialnej Uniwersytetu Rzeszowskiego, dziennikarka radia Via i radia Feniks oraz mgr Monika Zielińska – pracownik naukowy Zakładu Pedagogiki Wszesnoszkolnej, logopeda, neurologopeda („Kobiecość i męskość – świat wirtualny a rzeczywistość”). – Żyjemy w bardzo mocno zwirtualizowanym świecie obrazów. Wracamy do kultury porozumiewania się nim, zwłaszcza takim, który najbardziej do nas trafia. Zdarza się, że są one w stanie nami manipulować. Do takich obrazów zalicza się kobiece ciało prezentowane w reklamach – podkreślały prelegentki, posiłkując się wieloma przykładami.

Korzystanie z Internetu niesie z sobą ogrom pozytywnych możliwości, ale stwarza też sporo negatywnych zagrożeń. Warto bowiem wiedzieć, że poza korzyściami, jakie płyną z jego użytkowania, istnieją też negatywne aspekty. O takich właśnie aspektach związanych z mediami społecznościowymi (głównie Facebookiem) opowiedział kolejny prelegent mgr Jakub Czopek – pracownik naukowy Katedry Pedagogiki Medialnej Uniwersytetu Rzeszowskiego, dziennikarz radia Feniks („Niedyskretny profil – czyli co wie o Tobie Facebook (i inne portale społecznościowe)”). – Facebook otwiera niesamowite pole do kontaktów, do wymiany doświadczeń, podtrzymywania relacji z innymi osobami. Musimy jednak być świadomi, że każda aktywność, każdy nasz krok w Internecie (w tym na portalach społecznościowych) zostawia ślad, jest gdzieś zapisywany. Przykładowo nasze rozmowy prowadzone na Facebooku nie są szyfrowane. Dostęp do nich ma personel portalu. Wasza aktywność w sieci nie jest anonimowa. Portale profilują użytkowników. Tworzą profil odbiorcy, według którego później podsyłają reklamy, które wg algorytmu, odpowiadającego za nasze profilowanie, nam się spodobają. Musimy pamiętać, że informacje, które zostają wrzucone do sieci, zostają w niej na zawsze. Potrzebna jest więc tutaj duża świadomość swoich działań – argumentował Jakub Czopek.

Pedagog Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Brzozowie mgr Beata Wojtowicz przedstawiła problem sekstingu („Pomyśl zanim wyślesz czyli o problemie sekstingu wśród młodzieży”). Skalę zagrożenia, jakie to zjawisko niesie dla młodych ludzi rewelacyjnie zobrazował film edukacyjny „Na zawsze”, którego akcja toczy się wyłącznie na ekranie komputera i telefonu.

O „Ortografii i gramatyce” języka fotografii w oparciu o program Photoshop” opowiedział dr Marek Hallada – pracownik naukowy Katedry Pedagogiki Medialnej Uniwersytetu Rzeszowskiego, artysta fotografik. Wyjaśnił on młodzieży jak należy tworzyć swoje prace w kontekście jakości merytorycznej i artystycznej oraz na czym opiera się język fotografii. – Operując tym językiem musimy zastanowić się co chcemy powiedzieć poprzez obraz. Jakie emocje i uczucia chcę przekazać innym. Ważne jest, co z tego obrazu odbiorca zapamięta, jaki ładunek emocjonalny w nim wyzwoli. A proszę mi wierzyć może on być zupełnie różny od zamiarów autora. Zdjęcia, które prezentuję mają z całą pewnością inny wymiar emocjonalny dla Państwa i dla mnie – wprowadzał w temat Marek Hellada.

O tym jak kanony piękna zmieniały się wraz z upływem czasu oraz jak się różnią w zależności od kultury opowiedziała mgr Sylwia Szczyrska–Płatek – psycholog Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Brzozowie („Piękna, zgrabna i powabna” – prawdziwy obraz współczesnej kobiety czy zręczna manipulacja medialna – skutki zjawiska”). – Mieszkańcy innych państw różnią się nie tylko językami, kulturą czy tradycjami. Okazuje się, że inne są także kanony piękna, szczególnie kobiecego. Brytyjska poradnia lekarska zrealizowała online projekt „Perceptions of Perfection”, który pokazuje jak pojęcie kanonu piękna kobiecego ciała różni się w zależności od kraju. Poproszono więc grafików z 18 krajów świata, aby przerobili oryginalne zdjęcie zwykłej dziewczyny, w taki sposób aby podobało się ono mieszkańcom danego kraju. Efekty tego projektu były fenomenalne, a rezultaty grafików zupełnie różne – opowiadała Sylwia Szczyrska–Płatek.

W warsztatach wzięli udział m.in.: Starosta Brzozowski Zygmunt Blaż, Wicestarosta Brzozowski Janusz Draguła, Sekretarz Powiatu Ewa Tabisz, Naczelnik Wydziału Oświaty, Rozwoju Regionalnego i Promocji Powiatu Piotr Tasz oraz Dyrektor Powiatowego Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół w Brzozowie Stanisław Pilszak.